01 مهر 1399 - 17:35
محله دستگرد

دستگرد خیار منطقه ای (محله ای) است واقع در جنوب غربی اصفهان كه در عرض جغرافيايي 43 و 32 و در طول جغرافيايي 46 و 51و ارتفاع 1541 متر از سطح دريا قرار گرفته است در جنوب غرب شهر اصفهان و مرز بین شهرستان فلاورجان و اصفهان محسوب می‌گردد. دستگرد خیار از شمال به رود خانه زاینده رود و در بخشی به محله (دنبه) و از غرب به دامنه کوه که اکنون منطقه مسکونی گلزار در آن واقع شده و از جنوب به امتداد کوه صفه که الان کوی امیریه و شهرک ولی عصر می‌باشد و از شرق به خیابان سیمین (سهره وردی) محدود می‌باشد. مردم بومی آن داری لهجه اصفهانی می‌باشند، شغل اولیه مردم آن کشاورزی و دامپروری بوده‌است لیکن با توسعه شهرنشینی و گذر اتوبان ذوب‌آهن در سال‌های پایانی دهه ۱۳۴۰ به مرور از حجم روستا نشینی کاسته و به میزان شهرنشینی آن افزوده گردیده است تا جائی که امروز شهرک ‌های امیر حمزه، ولی عصر، کوی گلزار،كوهسار، شفق، پردیس، محله فرهنگ و چندین مجموعه بزرگ و کوچک دیگر در حاشیه آن ایجاد گردیده است. وجه تسميه دستگرد بدين شرح است كه گرد در زبان فارسي باستان به صورت گرت بكار رفته است و معرب آن تبديل به (ج) مي شود و پسوندي است كه در آخر اسكنه مي آيد و به معني شهر است.دست به معناي طرف مي باشد و بنابراين دستگرد به معني مكاني است كه در خارج و مجاورت شهر بناشده باشد. دستگرد به معنای باستانی آن دسته‌گرد است یعنی یک دسته یا گروه گشت نظامی و امنیتی. در آغاز به ارگ‌های نظامی یا پاسگاها اطلاق شده‌است. در زمان ساسانیان در معنای زمین‌های شاهی کاربرد یافت. همچنین در فرهنگ فارسی معین، دستگرد به معنای زمین پست و هموار و در لغت‌نامه دهخدا، به زمین هموار، زمین و ملک زراعی و بنائی مانند کوشک که خانه‌ها به دور آن باشد، معنی شده‌است. بیشتر نقاطی که در ایران و کشورهای پیرامون آن با نام‌های دستگرد و دستجرد معروفند، همان زمین‌های شاهی ساسانی هستند گذشته تاريخي:دستگرد در گذشته قصبه اي بوده است كه اطراف آن را 6 دروازه محصوركرده بوده و هر دروازه نگهباني داشته است.زمينهاي كشاورزي در خارج از محل سكونت قرارداشته و اين محدوده خود به دوبخش تقسيم مي شده است.يك قسمت ان را قلعه مي ناميدند كه آب چاه هاي آن تلخ بوده و قسمت ديگر را تودي مي ناميدند كه آب چاه هاي آن شيرين بوده است و هم اكنون نيز به اين نامها هنوز رايج مي باشد، همچنين خندق بزرگي در ميان ان وجود داشته است و كه در گذشته پراب بوده ولي اكنون موجود اما بدون آب مي باشد.درزمان صفويه 40 باغ در اين محل وجود داشته است كه محل تفريح درباريان و اعيان مي بوده است. دستگرد به معنای «دست‌ساخت» است و در آغاز به آبادی‌های تازه بنیاد گفته می‌شد و در زمان ساسانیان در معنای زمین‌های شاهی کاربرد یافت، همچنين دبستان كمال الدين دستگردكه به همت شاعر گرانقدر وحيد دستگردي در سال 1304 تاسيس گرديد و باعث افتخار است كه اين مدرسه پنجمين مدرسه در اصفهان بوده است كه اكنون نياز به بازسازي داردو همچنين لازم به ذكر است كه مدرسه عالي كوروش كه در سال 1354 در اين محل تاسيس گرديد و مدرك فوق ديپلم را به داش پژوهان اعطا مي نمود در اين محل تاسيس شد كه بعد از پيروزي انقلاب اسلامي تبديل به دبيرستان شهيد قديري شد. ۱.لغت نامه دهخدا:دستگرد درقدیم محله ای خوش آب و هوا بوده که آذوقه ی سپاهیان را در این محل جمع آوری میکردند و چون دسته های سپاه در آنجا گرد هم می آمدند به این محل دستگرد یعنی محل گردآمدن(جمع شدن) دسته ها می گفتند. ۲.مشترک یاقوت حموی:معنای آن{دستگرد} به فارسی کار یا عمل دست است. دستجردی هم در اصفهان است.ابوموسای اصفهانی گفت:ودر اصفهان چندین دهکده است که هریک ار آن ها را جداگانه دستجرد نامند و بسیاری از مردم آنها را دیده ایم که درجستجوی دانش و سماع (حدیث)اند. ۳.فرهنگ معین:دستگرد به معنای زمین پست وهموار



کد محتوا 20185